Yard. Doç. Dr. Gülden YAZAN
Ziraat Yüksek Mühendisi
Uzman Tarım Danışmanı

Sertifika No: 209-151

(0536) 218 87 03

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Tütünün Sistematikteki Yeri

TÜTÜNÜN SİSTEMATİKTEKİ YERİ

 

           Tütün, taşıdığı nikotin alkaloidi nedeniyle diğer bitkilerden farklılık göstermektedir. Tütün bitkisi için birçok farklı botanik sınıflandırma yapılmıştır. Ticari tütün olarak bilinen Nicotiana tabacum, Nicotiana cinsine ait 64’ün üzerindeki türlerden birisidir.

           Wilson ve loomis(18)’in sınıflandırmasına göre;

Alem     : Bitki
Altalem  : Embryophyta
Bölüm   : Trachcophyta
Altbölüm: Pteropsida
Sınıf      : Angiosperma
Altsınıf   : Dicotyledonae
Sıra       : Solanales
Familya : Solanaceae
Cins      : Nicotiana
Tür        : Tabacum

           Solanaceae familyası içinde 85’in üzerinde genus ve yaklaşık 180000 tür bulunmaktadır. Bu türler beslenme, tıbbi ve süs bitkisi gibi ekonomil öneme sahip bitkilerdir.

          Goodspeed(8), Nicotiana cinsini 3 altcins, 14 bölüm ve 64 tür şeklinde sınıflandırmıştır. Bu türlerin 45’i kuzey ve güney Amerika’da 15’i Avusturalya’dadır. Daha sonra Burbidge(4), bazı değişmeler ve düzeltmelerle 5 tür daha sınıflandırma içine ilave etmiştir. Smith(16) ise, çizelge 1. de verildiği gibi altcins, bölüm, tür, ruhsatlı isim ve somatik kromozom sayıları ile listelemiştir. N. forgetiana ve N. alata arasında bir hibrid olan N. Sandarae sebze türleri arasında sayıldığından bu çizelgede yer almamıştır.

           Ganner(7)’a göre Nicotiana cinsinin Avusturalya gurubuna dahil olan üyesi N. Suaveolens’tir. Amerikan gurubundan olan N. Tabacum ticari olarak yetiştirilen tek türdür.

         Rusya ve bazı Asya ülkelerinde N. Rustica lokal olarak yetiştirilmektedir. N. Alata ve N. Sylvestris gibi bazı türler süs bitkisi olarak üretilmektedir. N. Tabacum, Amerikanın orta ve batı kısımlarında Meksika, Kolombiya, Venezuela ve Brezilya gibi ülkelerde kültüre alınmış başlıca türdür.

           N. tabacum ve N. Rustica dışındaki diğer türler gün üzünlüğü ve sıcaklık gibi özel koşullar altında üretilebilirler.

          Ticari olarak üretimi yapılan N. Tabacum’un yabani formu bulunmamaktadır. Değişik tezlere göre N. Tabacum, N. Sylvestris ve N. Tomentosa arasında veya N. Sylvestris ve N. Tomentosiformis arasında veya N. Sylvestris ve N. Otophora arasında meydana gelen doğal bir melezdir.

           N. tabacum ( n=24), kromozom sayısı ( n= 12) olan iki tür arasında kromozom sayısının katlanmasının bir sonucudur.

           Yapılan elektroforesis çalışmaları N. Sylvestris ve N. Tomentosiformisin ebeveyn olduğu konusunda bazı deliller göstermiştir.
Çizelge 1. Nicotiana cinsinin sınıflandırılması.

Altcins

Bölüm

Türler

Ruhsat

Somatik kromozom sayısı

Rustica

Paniculatae

Glauca

Graham

24

 

 

Paniculata

Linnaeus

24

 

 

Knightiana

Goodspeed

24

 

 

Solanifolia

Walpers

24

 

 

Benavidesii

Goodspeed

24

 

 

Cordifolia

Philippe

24

 

 

Raimondii

Macbride

24

 

Thyrsiflorae

Thyrsiflora

Bitter ex Goodspeed

24

 

Rusticae

rustica

Linneaus

48

Tabacum

Tomentosae

Tomentosa

Ruix and Pavon

24

 

 

Tomentosiformis

Goodspeed

24

 

 

Otophora

Grisebach

24

 

 

Setchellii

Goodspeed

24

 

 

Glutinosa

Linnaeus

24

 

Genuinae

tabacum

Linnaeus

48

Petunioides

Undulatae

Undulata

Ruiz and Pavon

24

 

 

Arentsii

Goodspeed

48

 

 

Wigandioides

Koch and Fintelman

24

 

Trigonophyllae

Trigonophylla

Donal

24

 

Alatae

Sylvestris

Spegazzini and Comes

24

 

 

Langsdorffii

Weinmann

18

 

 

Aiata

Link and Otto

18

 

 

Forgetiana

Hort, ex Hemsley

18

 

 

Bonariensis

Lehmann

18

 

 

Longiflora

Cavanilles

20

 

 

Plumbaginifolia

Viviani

20

 

Repandae

repanda

Willdenow ex Lehmann

48

 

 

Stocktonii

Brandege

48

 

 

Nesophila

Johnston

48

 

Nictiflorae

Noctiflora

Hooker

24

 

 

Petunioides

(Griseback) Millan

24

 

 

Acaulis

Spegazzini

24

 

 

Ameghinoi

Spegazzini

?

 

Acuminatae

Acuminata

(Graham) Hooker

24

 

 

pauciflora

Remy

24

 

 

Attenuata

Torrey ex Watson

24

 

 

Longibracteata

Philippi

?

 

 

Miersii

Remy

24

 

 

Corymbosa

Remy

24

 

 

Linearis

Philippi

24

 

 

Spegazzinii

Millan

24

 

Bigelovianae

Bigelovii

(Torrey) Watson

48

 

 

Clevelandii

Gray

48

 

Nudicaules

Nudicaulis

Watson

48

 

Suaveolentes

Benthamiana

Domin

38

 

 

Umbratica

Burbidge

46

 

 

Cavicola

Burbidge

40

 

 

Debneyi

Domin

48

 

 

Gossei

Domin

42

 

 

Amplexicaulis

Burbidge

36

 

 

Maritima

Wheeler

32

 

 

Velutina

Wheeler

32

 

 

Hesperis

Burbidge

42

 

 

Occidentalis

Wheeler

42

 

 

Simulans

Burbidge

40

 

 

Megalosiphon

Heurck and Mueller

40

 

 

Rotundifolia

Lindley

44

 

 

Excelsior

J.M.Black

38

 

 

Suaveolens

Lehmann

32

 

 

İngulba

J.M.Black

40

 

 

Exigua

Wheeler

32

 

 

Goodspedii

Wheeler

40

 

 

Rosulata

(S. Moore) Domin

40

 

 

Fragans

Hooker

48

 

 

africana

Merx and Butler

24